Khi đặt chân đến Bhutan, lữ khách thường bị choáng ngợp bởi những pháo đài Dzong thâm nghiêm, những lá cờ phướn ngũ sắc tung bay trong gió và một nhịp sống chậm rãi đến lạ kỳ. Tuy nhiên, linh hồn của Bhutan không chỉ nằm ở những công trình kiến trúc hay những triết lý sống an yên. Nó còn hiện hữu sinh động qua một báu vật sống, một loài sinh vật kỳ bí đại diện cho sự bảo tồn thiên nhiên và niềm tin tâm linh sâu sắc của người bản địa: Takin – Linh vật quốc gia của Bhutan.
Takin Bhutan Là Con Vật Gì?
Con Takin Bhutan, tên khoa học đầy đủ là Budorcas taxicolor whitei, là một loài động vật móng guốc cực kỳ quý hiếm thuộc họ Trâu Bò, sinh sống đặc hữu tại các vùng núi cao hiểm trở của dãy Himalaya. Về mặt ngoại hình, takin bhutan sở hữu một cấu trúc cơ thể vô cùng kỳ lạ và độc nhất vô nhị: nó mang thân hình vạm vỡ của một chú bò Tây Tạng, chiếc đầu thuôn dài của loài dê núi, chiếc mũi gồ ghề của nai sừng tấm và đôi chân ngắn nhưng vô cùng mạnh mẽ của linh dương. Chính sự pha trộn hình thái này đã khiến loài quốc thú bhutan trở thành một trong những sinh vật bí ẩn nhất thế giới đối với giới sinh vật học.
Câu Câu Chuyện Thần Thoại Kỳ Bí Đằng Sau Sự Ra Đời Của Takin
Để hiểu được lý do tại sao một loài vật có hình dáng kỳ dị như vậy lại được tôn vinh làm linh vật quốc gia bhutan, chúng ta phải ngược dòng thời gian về thế kỷ thứ 15 để lắng nghe một trong những truyền thuyết nổi tiếng nhất của nền Phật giáo Kim Cương Thừa (Vajrayana Buddhism).
Phép thần thông của Thánh Điên Drukpa Kunley
Huyền thoại kể rằng, vào thời kỳ đó, có một vị thiền sư vô cùng đặc biệt tên là Lama Drukpa Kunley. Người đời sau kính cẩn gọi ông là Thánh Điên vì những phương pháp giảng dạy Phật pháp kỳ dị, không màng giáo điều. Trong một buổi thuyết pháp lớn tại thung lũng, khi đám đông người dân và các tín đồ tỏ ý hoài nghi về năng lượng tâm linh và những phép thần thông của ông, họ đã thách thức vị thiền sư hãy thực hiện một phép màu để chứng minh. Vị thiền sư mỉm cười chấp thuận với một điều kiện kỳ lạ: Người dân phải mang đến cho ông một con bò và một con dê để ông ăn trưa. Trước sự chứng kiến của hàng trăm cặp mắt kinh ngạc, vị thiền sư đã ăn sạch sẽ phần thịt của cả hai con vật, chỉ để lại những mảnh xương trắng và phần đầu của chúng.
Sự xuất hiện của Báu vật sống từ những mảnh xương tàn
Sau khi dùng bữa xong, Drukpa Kunley đã thực hiện một hành động không ai ngờ tới. Ông nhặt chiếc đầu của con dê đặt lên trên bộ xương của con bò. Vị thiền sư lẩm nhẩm những câu mật chú linh thiêng của phái Kim Cương Thừa rồi búng nhẹ ngón tay một cái. Ngay lập tức, một phép màu chấn động đã xảy ra: bộ xương tàn và chiếc đầu dê ấy đột ngột rùng mình, mọc ra da thịt, lông tóc và đứng dậy trước sự bàng hoàng của toàn bộ người dân. Con vật kỳ lạ này phát ra những tiếng kêu trầm đục rồi nhanh chóng chạy vút lên những triền núi cao chót vót của thung lũng, bắt đầu cuộc sống hoang dã của mình. Người dân Bhutan gọi sinh vật đó là Takin – sinh vật được tạo ra từ trí tuệ và thần lực của bậc thánh nhân.
Đặc Điểm Sinh Học Và Lối Sống Của Takin
Mặc dù câu chuyện nguồn gốc mang đậm màu sắc thần thoại phương Đông, nhưng dưới lăng kính khoa học, takin bhutan lại sở hữu những đặc điểm tiến hóa vô cùng thông minh để thích nghi hoàn hảo với môi trường khắc nghiệt của dãy Himalaya.
Cơ chế tiến hóa thần kỳ để sinh tồn ở độ cao lớn
Sống ở độ cao từ 2.000 đến hơn 4.500 mét so với mực nước biển, nơi không khí loãng và cái lạnh có thể cắt da cắt thịt, cơ thể của Takin là một cỗ máy sinh học tuyệt vời. Đầu tiên là chiếc mũi gồ khổng lồ của chúng. Phần mũi to và có khoang rỗng lớn bên trong đóng vai trò như một chiếc máy sưởi mini. Khi Takin hít vào không khí lạnh buốt của núi băng, khoang mũi này sẽ làm ấm luồng khí trước khi nó đi vào phổi, giúp bảo vệ hệ hô hấp.
Kế đến là bộ lông ngậm dầu đặc biệt. Lông của Takin rất dày và được phủ một lớp chất dịch dạng dầu màu vàng óng do da tiết ra. Lớp dầu này đóng vai trò như một chiếc áo mưa tự nhiên, giúp cơ thể chúng hoàn toàn không bị thấm nước trước những cơn mưa tuyết hay sương mù dày đặc. Cuối cùng là đôi chân móng guốc siêu bám. Đôi chân ngắn nhưng to bản, cơ bắp cuồn cuộn giúp chúng dễ dàng leo trèo trên những vách đá thẳng đứng hay những triền núi trơn trượt mà ngay cả con người cũng phải thán phục.
Tập tính bầy đàn và sự di cư theo mùa của Takin
Takin là loài động vật ăn cỏ với nguồn thức ăn chính là lá tre non, lá cây bụi và các loại cỏ vùng núi cao. Vào mùa hè, khi băng tan và cây cối đâm chồi nảy lộc, chúng tụ tập thành những bầy đàn khổng lồ lên tới hàng trăm con để di cư lên các đỉnh núi cao tìm kiếm thức ăn giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, khi mùa đông khắc nghiệt tràn về, bầy đàn này sẽ xé nhỏ ra thành từng nhóm nhỏ từ 20 đến 30 con và di chuyển xuống các thung lũng thấp hơn, ẩn nấp trong các khu rừng tre nứa để tránh rét và tìm kiếm nguồn thức ăn khan hiếm.
Chiêm Ngưỡng Takin Tại Khu Bảo Tồn Motithang Thimphu
Nếu bạn muốn tận mắt chiêm ngưỡng loài quốc thú huyền thoại này trong chuyến du lịch Bhutan của mình, địa điểm lý tưởng và thuận tiện nhất chính là Khu bảo tồn Motithang Takin Preserve, tọa lạc ngay tại ngoại ô của thủ đô Thimphu.
Câu chuyện nhân văn đứng sau sự hình thành khu bảo tồn
Lịch sử của khu bảo tồn Motithang là một minh chứng sống động cho triết lý từ bi của Phật giáo Bhutan. Ban đầu, nơi đây là một vườn thú nhỏ được thiết lập để du khách và người dân ngắm nhìn động vật. Tuy nhiên, Đức Vua thứ tư của Bhutan nhận thấy rằng việc nhốt các loài sinh vật trong chuồng cọp là hoàn toàn đi ngược lại với các giá trị nhân văn và tư tưởng Phật giáo của đất nước. Ông đã ra lệnh giải tán vườn thú và thả tự do cho tất cả các con Takin trở lại rừng xanh.
Một điều kỳ lạ đã xảy ra là những chú Takin sau khi bị thả đi đã không chịu quay về rừng sâu. Do đã quen với cuộc sống thanh bình của Thimphu, chúng liên tục lang thang trên các con phố để kiếm ăn và giao lưu với người dân. Cuối cùng, chính phủ quyết định thành lập một khu bảo tồn bán hoang dã rộng lớn, bao quanh bởi rừng thông tự nhiên tại Motithang để nuôi dưỡng và bảo vệ chúng một cách tự nhiên nhất.
Tips từ chuyên gia lữ hành để có buổi tham quan trọn vẹn
Thời điểm vàng để ghé thăm nơi đây là vào buổi sáng sớm, khoảng từ 8h00 đến 9h30. Đây là thời gian nhân viên bảo tồn cho Takin ăn. Chúng sẽ tụ tập rất đông ngay sát hàng rào gỗ để ăn cỏ và các loại ngũ cốc, giúp bạn dễ dàng quan sát và chụp được những bức ảnh cận cảnh tuyệt đẹp. Về trang phục, do khu bảo tồn nằm trên một triền đồi dốc được bao phủ bởi rừng thông, bạn hãy đi một đôi giày thể thao có độ bám tốt và mang theo một chiếc áo khoác mỏng vì sương buổi sáng ở đây khá lạnh.
Những sai lầm cần tránh để bảo vệ an toàn cho bản thân và linh vật
Sai lầm đầu tiên là tự ý cho Takin ăn. Hệ tiêu hóa của Takin rất nhạy cảm, việc ném thức ăn lạ hoặc đồ ăn vặt của con người vào khu vực bảo tồn có thể khiến chúng bị ngộ độc. Sai lầm thứ hai là không giữ khoảng cách an toàn hoặc gây tiếng động lớn. Dù trông vẻ ngoài có vẻ chậm chạp và hiền lành như những chú bò, nhưng Takin thực chất là động vật hoang dã dũng mãnh. Khi bị giật mình bởi tiếng la hét hoặc ánh đèn flash điện thoại, chúng có thể trở nên kích động và lao thẳng vào hàng rào bảo vệ.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Loài Takin
1. Con Takin Bhutan thực chất là loài dê hay loài bò?
Về mặt phân loại học khoa học, Takin thuộc họ Trâu Bò (Bovidae) và có mối quan hệ họ hàng gần gũi nhất với loài cừu xạ hương. Tuy nhiên, do cấu trúc gen và sự tiến hóa đặc trưng ở vùng núi cao, nó mang các đặc tính hình thái pha trộn giữa cả bò (thân hình) và dê (hình dáng đầu). Vì vậy, nó là một loài móng guốc độc lập thuộc họ Trâu Bò, mang vẻ đẹp lai tạo độc nhất vô nhị.
2. Có thể tìm thấy loài Takin ở những quốc gia nào khác ngoài Bhutan không?
Loài Takin nói chung có một số phân loài sinh sống tại các khu vực núi cao của Tây Tạng, Myanmar hoặc Trung Quốc. Tuy nhiên, phân loài Takin vàng Bhutan (Budorcas taxicolor whitei) với bộ lông màu vàng óng đặc trưng và gắn liền với câu chuyện thần thoại Phật giáo thì chỉ có thể tìm thấy và chiêm ngưỡng một cách nguyên bản nhất tại vương quốc Bhutan.
3. Đi du lịch Bhutan vào mùa nào trong năm thì dễ nhìn thấy Takin nhất?
Nếu bạn tham quan tại Khu bảo tồn Motithang (Thimphu), bạn có thể nhìn thấy chúng quanh năm vì đây là khu vực bảo tồn bán hoang dã cố định. Tuy nhiên, nếu bạn muốn có cơ hội may mắn nhìn thấy Takin hoang dã di cư ngoài tự nhiên, thời điểm lý tưởng nhất là vào mùa hè (từ tháng 6 đến tháng 8) khi chúng di chuyển thành đàn lớn lên các vùng đồng cỏ núi cao hoang sơ.
Đặt Lịch Hẹn Tư Vấn
Chat Zalo Ngay!